Royal Belgian Society

Onze persmappen

15.10.2019
Borstimplantaten: wetenschappelijke feiten of sciencefiction?

Aanstaande woensdag 16 oktober behandelt het programma "Questions à la Une" van de RTBF het onderwerp borstimplantaten. Omdat er veel vals nieuws de ronde doet over dit onderwerp, had de RBSPS ingestemd met een interview voor deze reportage. Door deel te nemen aan het programma wilden we bijdragen aan een correcte en wetenschappelijk bewezen voorlichting voor vrouwen die borstimplantaten hebben of overwegen. 

De manier waarop de uitzending wordt aangekondigd suggereert echter dat de programmamakers, in plaats van bij te dragen aan een objectief en sereen verslag op basis van wetenschappelijke bewijzen, hebben gekozen voor een sensatiegerichte reportage. In de vooraankondiging worden de autoriteiten en beroepsverenigingen van plastisch chirurgen er onmiddellijk van verdacht bewust een oogje dicht te knijpen en de risico's te ontkennen. Niets is minder waar! 

  • Onze borstimplantaten "zouden eigenlijk echte bommen zijn in een vrouwenlichaam ... Alle vrouwen met borstimplantaten zouden aan ernstige gezondheidsrisico's worden blootgesteld. Maar de autoriteiten en verenigingen van plastische chirurgen weigeren het bestaan van een dergelijke ziekte te erkennen." [sic]. 

Een bepaalde theorie beweert dat silicone een hulpstof is – zoals aluminium dat gebruikt wordt in vaccins – die verantwoordelijk is voor een ASIA-syndroom1 (auto-immuunsyndroom geïnduceerd door adjuvanten), d.w.z. een prikkeling van het immuunsysteem die verantwoordelijk is voor diverse kwalen zoals vermoeidheid, concentratieproblemen, slaapstoornissen, spier- en gewrichtsontstekingen, auto-immuunziekten enz. … Een aantal patiënten met implantaten zouden deze ervaring jammer genoeg hebben gehad en zouden zich opgelucht hebben gevoeld na de verwijdering van hun implantaten. Zijn implantaten verantwoordelijk voor auto-immuunziekten? Dit verhaal bestaat al lang. De eerste siliconenimplantaten werden in 1962 geplaatst. In 1992 leidde het vermoeden van een oorzakelijk verband tot een verbod op het gebruik ervan in de Verenigde Staten en vervolgens in Frankrijk, voordat grootschalig onderzoek het tegendeel aantoonde.2 In 2001 werden het Agence française de sécurité sanitaire des produits de santé (Afssaps, Franse Agentschap voor de Veiligheid van Gezondheidsproducten) en vervolgens in 2005, de Food and Drug Administration (FDA), gerustgesteld en werd hun beslissing teruggedraaid: siliconenimplantaten waren opnieuw toegestaan. De wetenschappelijke gemeenschap van plastische chirurgen, waaronder de RBSPS, blijft zeer oplettend en voorzichtig, maar tot op heden is er geen duidelijk verband vastgesteld tussen implantaten en de gerapporteerde symptomen. We mogen trouwens niet vergeten dat siliconen op grote schaal worden gebruikt in andere medische hulpmiddelen, cosmetica, keukengerei, fopspenen enz. De ASIA-theorie is onlangs volledig ontkracht3.

1 Shoenfeld Y., Agmon-Levin N. “ASIA” – Autoimmune/inflammatory syndrome induced by adjuvants. Journal of Autoimmunity. 2011; 36(1), 4–8. 

2 Janowsky EC, Kupper LL, Hulka BS. Meta-analyses of the relation between silicone breast implants and the risk of connective-tissue diseases. N Engl J Med. 2000; 342(11),781-90. 

3 Ameratunga R., Langguth D., Hawkes D. Perspective: Scientific and ethical concerns pertaining to animal models of autoimmune/autoinflammatory syndrome induced by adjuvants (ASIA). Autoimmunity Reviews. 2018 ; 17 (5), 435- 439. 

 

  • "De reportage snijdt ook nog een ander onderwerp aan: dat van de ‘getextureerde’ borstimplantaten (de meest gebruikte). Ze zijn onlangs verboden in de Verenigde Staten, Frankrijk en Australië, omdat ze verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling van een vorm van kanker die alleen bij vrouwen met implantaten voorkomt. Deze implantaten worden echter nog steeds verkocht in België." [sic]. 

Het probleem van het zeldzame anaplastisch grootcellig lymfoom dat wordt geassocieerd met een borstimplantaat (BIA-ALCL) is bekend. Plastisch chirurgen van de RBSPS hebben de afgelopen jaren al vier persberichten over dit onderwerp gepubliceerd. We werken nauw samen met het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG). BIA-ALCL wordt voornamelijk geassocieerd met macrogetextureerde mplantaten van het merk Allergan®, maar de exacte oorsprong ervan is nog niet precies bekend. De distributie van deze implantaten is wereldwijd stopgezet, ook in België. Alleen Frankrijk heeft gekozen voor de radicale oplossing om alle getextureerde implantaten te verbieden. Als België, de Verenigde Staten, Australië en de rest van de wereld getextureerde implantaten van andere merken blijven aanbieden aan hun patiënten, voor bepaalde esthetische indicaties of reconstructies na borstkanker, dan is dat omdat ze voordelen bieden ten opzichte van gladde implantaten. Het risico op BIA-ALCL daarentegen is zeldzaam. Wereldwijd zijn ongeveer 600 gevallen gemeld voor ongeveer 20 miljoen geplaatste implantaten. In België zijn er 12 gevallen bekend, allemaal in remissie. Dat is gelukkig zeer weinig in vergelijking met de 10.000 nieuwe gevallen van borstkanker per jaar in België. Goed gediagnosticeerd (plotselinge zwelling van de borst, zwelling die leidt tot een punctie-biopsie en behandeld, blijft de prognose voor BIA-ALCL uitstekend. Onze patiënten zijn uiteraard op de hoogte van dit risico, zoals vereist door de wet van 20134, waaraan ook de RBSPS een bijdrage heeft geleverd. Implantaatpatiënten moeten zich jaarlijks laten opvolgen door hun chirurg of eerder op consult gaan als er sprake is van een vochtophoping of abnormale zwelling in de borst. 

4 23 MEI 2013. – Wet tot regeling van de vereiste kwalificaties om ingrepen van niet-heelkundige esthetische geneeskunde en esthetische heelkunde uit te voeren [en tot reglementering van de reclame en voorlichting met betrekking tot deze ingrepen]

  • " … de siliconen van de implantaten verspreiden zich in het lichaam en veroorzaken aanzienlijke schade aan het organisme ..." [sic]. 

 Laat ons de zaken nu niet op één hoop gooien en veralgemenen. In sommige gevaarlijke medische praktijken – met name in Latijns-Amerika, Rusland, Azië of het Midden-Oosten – worden vloeibare siliconen in het gezicht, de billen of borsten van patiënten geïnjecteerd. Dat is uiteraard geen veilige procedure die door de RBSPS wordt goedgekeurd, maar een aantal van die patiënten zijn bij ons terechtgekomen en door ons behandeld. Anderzijds bevatten de borstimplantaten van de nieuwste generatie een cohesieve siliconen-gel, die zelf verpakt is in een meerlagig omhulsel. Zoals elk medisch implantaat is de levensduur van een borstprothese beperkt, gemiddeld 10 tot 15 jaar. Zodra die versleten is, moet het implantaat uiteraard binnen een redelijke tijd worden vervangen voordat de silicone verder gaat dan het peri-prosthetische kapsel – een soort litteken dat de borst errond heeft gevormd – en in de omliggende weefsels infiltreert. Maar om nu te beweren dat er embolen van siliconen in andere organen worden aangetroffen is er ver over ... 

De RBSPS betreurt deze onderzoeksmethode met een "oproep tot getuigen" waarvan de vooringenomenheid duidelijk is. Bepaalde Britse roddelbladen die van "vervolging" hun handelsmerk maken, zouden erbij verbleken. Een dergelijke manier van informatieverstrekking is een openbare zender onwaardig. Deze moet niet koste wat kost kijkcijfers proberen te halen, ten nadele van onze patiënten. We verwachten eerder een verduidelijking die opheldering brengt in een controverse in plaats van ze in stand te houden. Na zo’n uitzending zal het ASIA-syndroom, als het al zou bestaan, nog worden versterkt door het nocebo-effect. 

In naam van de Raad van Bestuur van de ‘Royal Belgian Society for Plastic Surgery’ (RBSPS) 

Dr. Jean Van Geertruyden, President RBSPS 

Pr. Moustapha Hamdi, Past President RBSPS 

Dr. Gaëtan Willemart, Past President RBSPS